Miejscowość: Szymbark

Przystanki

O miejscowości

GPS

49.619799 - 21.081085

Opis

Szymbark leży przy drodze Nowy Sącz – Krosno w odległości 6 km od Gorlic. Jest największą miejscowością należącą do gminy Gorlice.
Powierzchnia Szymbarku wynosi 2714 ha. Miejscowość położona jest nad rzeką Ropą, otoczona zewsząd wzniesieniami Gór Grybowskich - Maślaną Górą (753 m), Miejską Górą (613 m). Na zboczu Jeleniej Góry jest rezerwat o tej samej nazwie. Zajmuje on 12,97 ha powierzchni i chroni fragment lasu jaworowego ze stanowiskiem paproci języcznika zwyczajnego. Szymbark jest malowniczą miejscowością, charakteryzuje się łagodnym klimatem, co stwarza znakomite warunki do wypoczynku.

Osada w tym miejscu istniała już w połowie XIV w., natomiast pierwsza wzmianka w dokumentach pochodzi z 1369 roku. Szymbark był centrum władzy rodu Gładyszów, który w 1359 roku otrzymał od króla Kazimierza Wielkiego rozległe tereny w dorzeczu Ropy z zezwoleniem na kolonizację na prawie niemieckim.

Szymbark w XIV w. otrzymał prawa miejskie. Znaczenie Szymbarku jako miasta wiązało się wyłącznie z dworem Gładyszów. Niedogodne położenie oraz brak handlu i rzemiosła spowodowały, że w XVIII w. Szymbark stał się ponownie wsią. Od XVII w. do XIX w. istniały tu niewielkie huty szkła. W XIX w. podejmowano próby wydobycia ropy naftowej. Podczas I wojny światowej w Szymbarku stacjonowały wojska niemieckie i austro-węgierskie. W czasie kampanii wrześniowej (7 września 1939 r.) w rejonie wsi doszło do starcia żołnierzy WP z Niemcami. W okolicy działały silne oddziały AK, które między innymi w dniu 26 czerwca 1944 r. odbiły z rąk niemieckich aresztowanych działaczy ruchu oporu.

Najcenniejszym zabytkiem Szymbarku jest dwór obrony Gładyszów, murowany, utrzymany w stylu renesansowym. Pierwotnie był on wzniesiony w stylu późnogotyckim, pod koniec pierwszej połowy XVI w. otrzymał wystrój renesansowy. Na początku XVIII w. przebudowano wnętrze dworu, a w XIX w. zmieniono go w gorzelnię i spichlerz. Przyczyniło się to do zrujnowania budowli. W latach 1949 – 1951 wykonano prace zabezpieczające budowlę przed zniszczeniem, nie dopuszczając do jej zawalenia się.

Wartym zwiedzenia jest skansen budownictwa ludowego usytuowany na terenie przyległym do dworu Gładyszów. Na niewielkiej powierzchni (łącznie 2,38 ha ) eksponowane są obiekty z okolic Gorlic. Większość obiektów jest zagospodarowana, wnętrza są urządzone oryginalnymi sprzętami z końca XIX w., początku XX w. i okresu międzywojennego (meble, naczynia i ubiory w chałupach, narzędzia i urządzenia w warsztatach wiejskich – kuźni, olejarni, wiatrakach do mielenia zboża, maszyny i narzędzia rolnicze i pojazdy, /wozy robocze i wyjazdowe/ w stodołach). Dobre wyposażenie warsztatów i chałup umożliwia organizowanie pokazów tradycyjnego rzemiosła i zajęć wiejskich (kucie, tkanie, toczenie naczyń glinianych, mielenie zboża w żarnach, ubijanie kaszy w stępach, wyrób nici – przędzenie wełny i lnu, kręcenie powrozów, wyrób koronek klockowych itp.).

W centrum wsi usytuowany jest drewniany kościół pw. św. Wojciecha wybudowany w 1782 r., obok widnieje dzwonnica murowana z przełomu XVIII i XIX w. Na szczególną uwagę zasługuje również nowy kościół rzymsko – katolicki o ciekawej architekturze. W przysiółku Wólka warto zwiedzić cerkwię greko–katolicką z 1885 r. Turysta zwiedzający Szymbark powinien także wstąpić na cmentarz parafialny. Można tam zobaczyć XIX w. nagrobki, pomnik Michała Rumińskiego, uczestnika powstania listopadowego. Warto również zwrócić uwagę na kwaterę wojskową nr 74 z 1915 r., gdzie spoczywa 16 żołnierzy austriackich i 21 niemieckich. W kwaterze wojskowej z 1939 r. spoczywa 7 żołnierzy polskich poległych 7 września 1939 r. ,