Miejscowość: Laskowa

Przystanki

O miejscowości

GPS

49.761075 - 20.449886

Opis

Największa wieś gminy, położona w jej zachodniej części, zarówno w dnie doliny Łososiny, jak i na jej zboczach. Laskowa po raz pierwszy na kartach historii pojawiła się po datą 1402 r. W 1420 roku jej właściciel Klemens z Kędzierzyc sprzedał połowę wsi rycerzowi Jakuszowi z Lasocic za 30 grzywien. Nowy właściciel osiadł w Laskowej i dał początek rodowi Laskowskich, który gospodarował tu ok. 300 lat.

Dokumenty wspominają m.in. Piotra z Laskowej (1479), Jana Laskowskiego (1523), Marcina i Sebastiana Laskowskich (1553), oraz Stanisława i Andrzeja Laskowskich (1613 - 1661). W rejestrze poborowym województwa krakowskiego z 1629 roku wymienieni są Andrzej Laskowski i Wojciech Woleński jako właściciele Laskowej.

W 1688 roku w Krakowie została zawarta umowa pomiędzy Janem z Małachowic Małachowskim - biskupem krakowskim, a właścicielem Laskowej Tomaszem z Wilkowic Ujejskim oraz Karolem z Ślepowron Ślepowrońskim, mocą której w/w właściciele sprzedają wieś Laskową Górną, Laskową Dolną i Rozpite. Nowy nabywca przekazał wieś w 1689 roku misjonarzom krakowskim, sprowadzonym w czasach Jana Kazimierza z Francji.

W późniejszych dokumentach Laskowa zwana jest często wsią „Ichmościów Księży Francuzów”. Rządzili oni tutaj ok. 100 lat - aż do konfiskaty przez rząd austriacki majątków kościelnych w Galicji. Wkrótce po wejściu w posiadanie Laskowej nowi właściciele uzyskali liczne przywileje gospodarcze, a wśród nich zwolnienie od wszelkich świadczeń na rzecz wojska. Umożliwiało to intensywne gospodarowanie, którego dowodem może być utworzenie we wsi pięciu folwarków. Po sekularyzacji dóbr zakonnych przez władze austriackie w latach 1781 - 1783 dobra laskowskie przeszły pod administrację państwową Urzędu Cyrkularnego w Bochni.

Czasy zaborów pozostawiły po sobie 5 karczm: pod Jabłońcem, na Moroniu, w Górnej Laskowej, pod Widomą i na Widomej. Dzięki wysiłkom duchowieństwa i rozszerzającej się oświacie, w pierwszych latach XX wieku doprowadzono do ich stopniowej likwidacji. Z rejestru z 1861 roku wynika, że w Laskowej i Makowicy mieszkało wówczas 1837 osób. Cyrkuł bocheński w początkach XIX w. sprzedał Laskową rodzinie Skrzyńskich.

Kolejnym właścicielem Laskowej był Konrad Żochowski, od którego w roku 1924, nabyła ją rodzina Michałowskich , która gospodarowała tu do końca II wojny światowej. Po zakończeniu działań wojennych, własność dworską przejęło państwo i na mocy dekretu o reformie rolnej został on rozparcelowany. W latach 90-tych XX wieku po upadku PRL-u, budynek dworski z powrotem odzyskali jego dawni właściciele czyli rodzina Michałowskich. W roku 1885 powstała w Laskowej szkoła jako filia szkoły w Łososinie Górnej, którą w 1891 roku przekształcono w samodzielną jednostkę. Nauka odbywała się w wybudowanym w tym czasie drewnianym budynku szkolnym, który służył do 1959 roku. Wtedy powstał nowy obiekt, który po rozbudowie funkcjonuje do dnia dzisiejszego.

W 1908 r. na prośbę liczącej 2 tys. osób wspólnoty wierzących z Laskowej ówczesny Ordynariusz Tarnowski przysłał do tej miejscowości ks. Pawła Szczygła, który postarał się o postawienie drewnianego, prowizorycznego kościoła pod wezwaniem Imienia Najświętszej Maryi Panny. Do tego czasu wierni z Laskowej uczęszczali do kościoła w Łososinie Górnej. W ołtarzu tego kościółka umieszczono wówczas przeniesiony z dworskiej kaplicy XVIII-wieczny obraz MB Niepokalanej. W czasie I wojny światowej w Laskowej przez pewien czas stacjonowały wojska austriackie, bowiem przechodziła tędy linia frontowa tzw. operacji gorlicko-limanowskiej. Świadczy o tym cmentarz z tamtego okresu położony na zalesionym zboczu nad kościołem. Spoczywają tu Austriacy, Niemcy, Rosjanie i Polacy. Dokładna liczba pochowanych żołnierzy nie jest znana. Szacunkowo wg różnych źródeł ok. 98 - 110.

W roku 1925 założono w Laskowej parafię. Do tego okresu należała ona do parafii w Łososinie Górnej. W latach 1928 - 1934 wybudowano w Laskowej nowy kościół. Ostatni okres dziejów tj. po roku 1945 przyniósł zasadnicze zmiany dla całej wsi o charakterze wielopłaszczyznowym. Główną ich przyczyną były przemiany polityczno - gospodarcze kraju. Reforma rolna oraz regulujące ją akty prawne spowodowały likwidację wielkiej własności ziemskiej. Zasadnicze zmiany nastąpiły także w zakresie krajobrazu kulturowego wsi, polegające na gruntownej, podobnie jak w innych wsiach, wymianie struktury budowlanej drewnianej na murowaną, o znacznie większych niż poprzednio kubaturach, realizowanej według projektów typowych. W latach 70-tych i 80-tych powstało nowe centrum wsi, o zwartej, miejskiej zabudowie.

Od 1975 roku wieś Laskowa jest siedzibą Urzędu Gminy tj. od momentu powstania Gminy Laskowa wraz z nowym podziałem administracyjnym Polski. Przemiany społeczno - gospodarcze zapoczątkowane w 1989 roku spowodowały zubożenie większości utrzymujących się z rolnictwa mieszkańców. Zrodziło to konieczność poszukiwania dodatkowych pozarolniczych źródeł dochodu. Jednym z nich jest systematyczny rozwój agroturystyki i towarzyszących jej usług jak: baza noclegowa, gastronomiczna, wyciągi narciarskie, korty tenisowe, kuligi, ścieżki rowerowe itp. W latach 1997, 1998, 2001 Laskową nawiedziły powodzie dokonując ogromnych zniszczeń, szczególnie w infrastrukturze drogowej. Efektem realizacji programów odbudowy po wspomnianych powodziach są dziesiątki kilometrów asfaltowych dróg, ułatwiających dojazd do rozproszonych po okolicznych wzniesieniach przysiółków. Paradoksalnie można stwierdzić, że po powodziowe zniszczenia przyczyniły się do szybkiego rozwoju turystyki wiejskiej w Laskowej.